Enhil ,s  historia

En fördjupning av Anhel , Enhils, Beth-Nahle,s historia enligt källförteckningen nedan ( kaynak)

Anhel

Türkiye, Güney Doğu Anadoluda, Mardin ilinin Midyat ilçesine bağlı bir köydür.

Adı
Köy tarihte "Beth Nahle - Anhel - Anhil - Anhül - Enhel - Enhil - Yemişli" isimleriyle anılır. Yemişli ismi haricinde bütün isimlerin kökeni "Beth Nahle" dir. "Beth Nahle" Süryanice isim olup, vadiler arası anlamına gelmektedir. Köy etrafı vadilerle çevrili yüksek bir tepenin üzerine kurulu olduğundan ona bu isim verilmiştir. Zamanla "Beth" (ev, arası) kelimesi bırakılmış ve köy Anhel ismi ile anılmıştır. "Anhil", "Anhül", "Enhel" veya "Enhil" le bazı bölge ve dillerde kullanılan isimlerle yine Anhel Köyü kastedilir. Yemişleri ile zengin olan Anhel, köy isimlerinin 1965 den sonra devletin kararıyla türkçeleştirilmesinden sonra devlet köye “Yemişli” adını verildi. Tur Abdin'de yeni yetişen genç nesil köyü daha çok bu isim altında tanımaktadır. Buna karşılık yurtdışında yetişen insanlar hala eski ismini kullanmaktadırlar

Konumu
Köy kireç karışımı yüksek bir tepenin üzerine kuruludur. Köyün etrafı vadilerle çevrilidir. Turabdin’in en büyük köylerinden birisi olup Turabdin’in „Rayite“ denilen bülümünün en güney ucunda bulunur. Köyden Turabdin‘in birçok köyü gözükmektedir. Kafro Tahtayto (Tüm nufüsu Hıristiyan Süryanidir. Bugün köy boşalmıştır. 2003'te Avrupa'dan köye dönüş olacaktır.), Barmunus (Tüm nufüsu müslümandır. Konuşma dili arapçadır.), Bacınne (Yezidi köyüdür. Konuşma dili Kürtçedir.) Karşaf (Müslüman köyüdür. Konuşma dili Kürtçedir), Kfarğelo (Mhalmi, müslüman köyüdür. Konuşma dili Arapçadır.), Sat (Mhalmi, müslüman köyüdür. Konuşma dili Arapçadır.), Mıkre (Ömerli aşiretine bağlı müslüman köyüdür. konuşma dili Kürtçedir.), Haveriye (Müslüman köyüdür. Konuşma dili Kürtçedir) ve Dalin köyü (Müslüman köyüdür. Konuşma dili Kürtçedir) ile çevrilidir. Ayrıca uzaktan İzla (bagok) ve Kardu (cudi) ve Kerboran dağları ile Mardin kalesi, doğu tarafından Mor Gabriel Manastırı gözükür. Midyat’tan Nusaybin’e giden anayolun ortasında kuruludur. Türkiye’de Mardin’e bağlı Midyat ilçesinden 12 ve Suriye'nin Kamışlı kasabasından 30 kilometre uzaklıktadır.

Nar, incir, badem ve dut ağaçlarından oluşan bir bitki örtüsüne sahiptir. Vadiler meşe ağacıyla kaplıdır. Şarabı, incirleri ve mercimeği çok meşhurdur.

Dini Evler
Anhel de Mor Kuryakos ve Mor İşağyo Kiliselerinin yanısıra Meryemana, Aziz Petrus ve Pavlus, Aziz Eliyo, Azize Şmuni ve Ziyane, Aziz Gevergis ve Zeytinci Şemun'a adanmış altı şapel daha bulunur.
 

Anhel’de altı azizin kemikleri ve parmakları mevcuttur. Kutsal haçtan bir parça. Şehit Mor Gevergis, Urfalı Mor Yakub’un, kaşkarlı Mor Abrohom’un ve Mor Abhay’ın parmakları. Azizlerin ruhani hazineleri Anhelli Beth Kando ailesine mensup Mafıryan Ablahad tarafından toplanmıştır.

Köydeki Müslüman nufüsun artmasıyla, halkın islam adetlerine göre dini görevini yerine getirebileceği bir din evine ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla 1960 lı yıllarda bir mescit inşaat edildi. Bugün bu mescit müslümanların mahallesinde bulunmaktadır.

Tarihi
Kuruluş tarihi İsa’dan önceki döneme dayanır. Anhel tarihte tanınmış bir yerdir. Ortaçağdan kalma birçok elyazısı, günümüze kadar gelebilmiştir. Katastroda Anhel, bölgenin en zengin köyleri arasında gösterilir. 1526 da 68 1570 de ise 108 aile köyde yaşıyordu.

17. yüzyılda köyden bir özel Patrik ve bir mafıryan çıktı. 19. yüzyılda köyde mıtran bulunuyordu. 1821 yılında Anhel’dan bir mafıryan Kürtler tarafından öldürüldü. 19 yüzyılın birçok incil yazarı bu köyden çıkmıştır; 1855 de Massur Bey yönetimindeki Kürtler köyü yağmalayıp ateşe verdiler. Bu saldırıda köyün üç papazı öldürüldü. Bundan sonra köy kendisini topralayamadı. Bu yüzden daha sonra köyu ziyaret eden birçok Avrupalı onun önemsiz olduğunu belirttiler. Hatta Preusser köylüleri "vahşi kürtlere" benzetir.

1915 Ermeni/Pontus/Süryani katliamında köye 38 köyden bir çok Süryani sığındı. Köye askerlerce saldırı olmadı.

Birinci Dünya Savaşından sonra Türkiye Cumhuriyetine karşı Haco yönetiminde baş kaldıran Kürtler köye yine zarar verirler. (???????? doğru mu?) Kürtlerin 1976'da Beyrut'tan çıkarılmasından sonra, Tur Abdin bölgesine dönen insanlar köyü haftalarca ablukaya aldılar. Bu, birçok köylünün sonrasında köyü terkedip Avrupa'ya yerleşmesine neden olur.

Köy bütün tarihi boyunca Midyat'ın etrafında, Hıristiyanları Kürt ve Mhalmi Müslümanlarından koruyan bir kale gibiydi.
Köylüler geçimlerini Süriye ve Irak'la olan alışverişinden, üzüm bağları ve çiftçilikten sağlıyorlardı. Son yıllarda köyde başta marangoz ve sonrasında terzi ve dişçi vardı.

Tarihte Anhel ve Anhel'liler
Süryani tarihçileri eserlerinde Anhel köyünden ünlü insanlar, bilginler, yazarlar, patrikler, mafıryanlar, metropolitler ve lider konumunda bir çok yönetici yetiştiğini yazmaktadır.

Yaşlıların anlattığına göre, Anhel iki defa harab oldu ve boşaldı. Yüzlerce yıl insansız kaldı. Bugün köyün dışında yeralan Mor Eliyo kilisesi köyün tam ortasına kurulu idi.

Anhel'in bugünü
1920 den 1980 e kadar köyde 250 Hıristiyan ve 30 Kürt Müslüman aile yaşamakta idi. Bugün itibarı ile Anhel’de 8 Süryani aile ve 60 kadar müslüman aile yaşamaktadır. Müslümanların köye ne zaman yerleştikleri bilinmemektedir. Hıristiyanlar ile Müslümanların yaşadıkları mahalleler ayrıdır. İç içe yaşamamaktadırlar. Köye son zamanlarda komşu köy (Dalin, Barmunus) ve kasabalardan (Estel) göç eden, Anhel'li olmayan müslümanlar Hıristiyanların geride bıraktığı boş evlere yerleşmişlerdir. Bu yüzden köylüler arasında sorunlar çıktı.

Anhel'in yarını
Şu an Anhel'de yaşayan 8 Süryani ailenin bütün fertleri yaşlıdır (60 ın üzerinde). Dolayısıyla yurtdışından göçün olmaması durumunda 20 yıl içerisinde köyde Süryani kalmayacaktır.




Kaynak
 

 

 

 

 

Till start sidan